Reflectie op onze ambities
Ambitie:
We zijn een klimaatbestendige stad waar de overlast van hitte, droogte en water tot een minimum wordt beperkt en de biodiversiteit wordt bevorderd
We hebben de opdracht uit het Coalitieakkoord 2022-2026 voltooid. We hebben een goed beeld gekregen van wat de opgave is om klimaatadaptief te worden. Op basis van stresstesten, klimaatadaptatiestrategie en uitvoeringsagenda zijn doelen, prioritaire gebieden en maatregelen gedefinieerd om in stappen richting 2050 klimaatadaptief te worden. In 2035 moeten de prioritaire gebieden zijn aangepakt, maar ook voorkomen worden dat overige gebieden prioritair worden. De benodigde maatregelen in boomaanplant, weghalen verhardingen en extra waterberging en – afvoer zijn met de gemeenteraad gedeeld en opgenomen in de Stadsbegroting 2027-2030. Tot op heden is al ervaring opgedaan met vergroenen in diverse projecten in de stad, die voortkomen uit bewonersinitiatieven, extra ambitie in grootstedelijke projecten, quick-wins in de openbare ruimte. Randvoorwaardelijk zijn ambities vastgelegd in de Omgevingsvisie en het Omgevingsprogramma Water- en Riolering. Er wordt gewerkt aan verplichtende regels in het Omgevingsplan en een Omgevingsprogramma Stadsvergroening.
Ambitie:
We hebben een groene, gezonde en vitale omgeving om in te wonen, te werken en te recreëren
Het 1000-bomenplan heeft geleid tot het aanplanten van nieuwe bomen in de stad, maar tegelijkertijd hebben we door onder andere ziekte en ouderdom ook bomen moeten kappen. Het aantal bomen groeit stevig door en we investeren in hun kwaliteit en levensduur. Omdat jonge bomen tijd nodig hebben om uit te groeien, zien we nu een tijdelijke dip in het totale bladerdek. Hieruit blijkt dat de ambitie een groenere stad te zijn en te blijven botst met de ambitie om als stad te blijven groeien en andere ambities die ruimte kosten waar te maken. Door het aanplanten van nieuwe bomen zijn we op de goede weg om de stad voor de toekomst verder te vergroenen. Om te bewegen zijn er stappen gezet met het opknappen van verouderde plekken en de realisatie van nieuwe speelplekken, maar de ambitie is hoger dan het huidige tempo.
Wat betreft milieu is het afgelopen jaar gewerkt aan het vastleggen van regels in het omgevingsplan (bodem) en actieplan geluid. Hierin is het college ambitieus en hebben we waar nodig scherpere normen opgenomen. De luchtkwaliteit in Nijmegen is de afgelopen jaren meetbaar verbeterd, dat resulteert in gezondere lucht. Met de uitwerking van het omgevingsprogramma luchtkwaliteit borgen we de acties belangrijk blijven om de verdere verbetering te stimuleren. Door de fusie van de ODRN en de ODRA tot de ODGM is er een grotere omgevingsdienst ontstaan die in opdracht van het college door zullen gaan met het toezien op de Nijmeegse bedrijven.
Ambitie:
We zijn een circulaire stad waar we verantwoord omgaan met grondstoffen en deze zoveel mogelijk opnieuw gebruiken
Om de circulaire ambities van het college uit te werken hebben we in 2025 de uitvoeringsagenda circulaire stad gepresenteerd, waarin op verschillende gebieden is uitgewerkt hoe we de ambities op circulair gebied waar willen maken. De ambities zijn hoog en er worden stappen gezet, maar versnelling is nodig om de ambities om in 2050 circulair te zijn te halen. Voor de periode 2022-2024 zijn in de gemeente Nijmegen in totaal vier projecten doorgerekend met de circulaire impactladder van de GMR. Het gemiddelde aandeel niet-primair materiaal is 24% en ligt daarmee ruim boven het gemiddelde van de Groene Metropoolregio (12%). Het gemiddelde van Nijmegen voldoet ook aan de Woondeal afspraak tot 2025.
Naast focus op de bouw is er ook aan andere circulaire onderwerpen gewerkt. Een voorbeeld daarvan is de bijeenkomst van repair-café’s, waarin de gemeente heeft gekeken hoe we de lokale repaircafés kunnen ondersteunen.
Nijmegen heeft al meerdere jaren achter elkaar een koploperspositie in de landelijke Benchmark Huishoudelijk afval; binnen onze stedelijkheidsklasse B heeft Nijmegen van alle 47 deelnemers over 2024 de op één na kleinste hoeveelheid restafval per inwoner én het op 2 na beste scheidingsresultaat. Dit betekent dat we minder dan gemiddeld afval hoeven te verbranden en meer dan gemiddeld kunnen recyclen tot nieuwe grondstoffen.
Ambitie:
We zijn een duurzame en energie neutrale stad, waarin we inwoners en bedrijven ondersteunen bij de energie- en warmte transitie en duurzame inwonersinitiatieven stimuleren
Met de vaststelling van de Lokale Energie Strategie (LES) 2025-2030 door de gemeenteraad op 29 januari 2025 is onze ambitie gewijzigd van een energieneutrale naar een klimaatneutrale stad in 2050. Uit de LES bleek dat we in 2021 30% minder CO 2 uitstootten dan in 2019 en dat we 55% CO 2 -reductie in 2030 halen als alle voorgenomen maatregelen worden uitgevoerd. Hiervoor zijn in 2025 de nodige voorbereidingen getroffen met bijvoorbeeld de aanbesteding van de lokale isolatieaanpak, de oprichting van warmtebedrijf Nijmegen Warmte, de vaststelling van de handreiking bewonersinitiatieven Warmte en onderzoeken naar netbewuste gebiedsontwikkeling (De Grift, Winkelsteeg). Alle projecten zijn complex en vergen een lange adem, maar we hopen de komende jaren te gaan oogsten. Wat betreft bedrijven, doen we wat we kunnen, wetende dat we voor grote stappen bij bedrijven afhankelijk zijn van landelijk en Europees beleid. Uit onderzoek dat de ODRN in 2025 heeft uitgevoerd, blijkt dat toezicht op de wettelijke energiebesparingplicht bij bedrijven jaarlijks 10.000 ton CO 2 bespaart. Daarnaast zijn we in 2025 gestart met het geven van advies over energiebesparende maatregelen die zich snel terugverdienen aan MKB-bedrijven en maatschappelijke organisaties die niet onder de energiebesparingsplicht vallen.
Ambitie:
We hebben een openbare ruimte die toekomstbestendig en leefbaar is
Bij alle aanpassingen in de openbare ruimte richten we de nieuwe ruimte toekomstbestendig en leefbaar in. Zo houden we bijvoorbeeld rekening met hittestress, wateroverlast en (sociale) veiligheid. Dit doen we in grote gebiedsontwikkelingen zoals Winkelsteeg, Stationsdistrict, Waalsprong. Dit doen we bij grote wijkvernieuwingen zoals in de Spoorbuurt en in Brakkenstein. En dit doen we bij kleinere aanpassingen per straat, als bijvoorbeeld het riool vervangen moet worden.
Ook maken we in de openbare ruimte plaats voor ontwikkelingen die nodig zijn voor de energietransitie, zoals het plaatsen van middenspanningsruimten en aanverwante objecten, en voor klimaatadaptatie, zoals het vergroenen van pleinen en het weghalen van overtollige verharding. Tevens zijn we actief bezig met het realiseren van groene sociale knooppunten.
Echter, Nijmegen is groot. Er zijn voldoende wijken die een vernieuwing kunnen gebruiken. We werken aan een strategie voor de volgorde van vernieuwing van de wijken.