GR Veiligheidsregio-Zuid
Openbaar en gemeentelijk belang
De veiligheidsregio is verantwoordelijk voor crisisbeheersing, geneeskundige hulpverlening (GHOR), brandweerzorg en ambulancezorg. Door het voorkomen en bestrijden van incidenten, rampen en zware ongevallen bevordert de VRGZ de fysieke, regionale veiligheid. De wettelijke grondslag van bovengenoemde taken ligt in de Wet op de veiligheidsregio's, de Wet publieke gezondheid en de Wet ambulancezorgvoorzieningen. Voor de ambulancezorg geldt dat de verantwoordelijkheid voor de instandhouding van de organisatie en het waarborgen van een adequaat niveau van ambulancezorg een verantwoordelijkheid van de gemeenten is, maar de bekostiging een taak van de Nederlandse Zorgautoriteit.
Actualiteiten en risico's
De VRGZ houdt in haar programmabegroting 2026, het Regionale beleidsplan 2024-2027 en de meerjarenraming 2026-2028 zoveel mogelijk rekening met de nu al voorzienbare ontwikkelingen die op haar afkomen. Deze komen voort uit het Regionaal Risicoprofiel van 2024. Het gaat om ontwikkelingen op het gebied van klimaatveranderingen, energietransitie, digitalisering en geopolitieke spanningen.
Over het algemeen is te stellen dat het risico en de impact van rampen en crisis toeneemt. De crises worden steeds ingewikkelder, onvoorspelbaarder en langduriger dan voorheen. Nederland is daar nog onvoldoende op voorbereid. Er ligt een uitdaging voor heel Nederland: van de overheden en van de samenleving als geheel. En niet alleen bij het beheersen van crisissituaties, maar juist ook in de voorbereiding daarop. Investeringen in onder meer crisisbeheersing, cyberveiligheid en vastgoed zijn noodzakelijk om de kwaliteit en continuïteit van de veiligheid op peil te houden. Belangrijke landelijke ontwikkelingen met effect op de VRGZ zijn de herziening van de wet Veiligheidsregio's, verhogen maatschappelijke weerbaarheid, de vitaal verklaring van de veiligheidsregio's en versterken regio-overstijgende samenwerking. Regionaal speelt daarnaast het onderzoek naar de samenwerking bedrijfsvoering VRGZ en GGD. De uitwerking van de weerbaarheidsopgave, en ook de gesprekken op rijksniveau over de middelen en nationale opgave, moet leiden tot de uiteindelijke regionale ambities binnen het Programma weerbaarheid Gelderland-Zuid.
Financieel gezien heeft de VRGZ te maken met de impact van geopolitieke ontwikkelingen en met de impact van de prijsstijgingen en inflatie, zoals blijkt uit de begroting voor 2026. In het najaar delen zij, zoals elk jaar, een Kaderbrief met alle deelnemende gemeenten met de belangrijkste ontwikkelingen op financieel gebied.
Het Rijk stelt extra middelen beschikbaar voor weerbaarheid en noodsteunpunten, maar inzet en verdeelsleutel zijn nog niet vastgesteld.
De definitieve korting van 10% op BDuR-middelen vanaf 2026 (€ 1.032.000 per jaar) wordt voor 2026 incidenteel opgevangen. Voor de jaren daarna blijft de afhankelijkheid van de rijksbesluitvorming echter een belangrijk aandachtspunt.
Het onderzoek naar de kostenverdeelsystematiek is afgerond. Er is vastgesteld dat gemeentelijke bijdragen vanaf 2027 volledig worden gebaseerd op het gemeentefonds (cluster Crisisbeheersing en Brandweer) en dat hiervoor een ingroei periode van vijf jaar geldt met een niet-lineair model.