Gemeentelijke Gezondheidsdienst Gelderland-Zuid
De GGD is als gemeentelijke gezondheidsdienst van de 14 gemeenten in Gelderland-Zuid het gezicht van de publieke gezondheid in onze regio. De publieke gezondheidszorg richt zich op het bevorderen van gezond en vitaal leven van haar inwoners, het verminderen van risico’s, het bieden van zorg en bescherming aan kwetsbare groepen. Deze taken sluiten aan bij de maatschappelijke opgave waar gemeenten voor staan. De GGD is regionaal georganiseerd en lokaal aanwezig en voert een breed palet van taken uit.
De taken die de GGD voor de inwoners van Gelderland-Zuid uitvoert, kunnen ingedeeld worden in:
1. Uniforme taken die vanwege de Wet publieke gezondheid (Wpg) of andere wetten zijn opgedragen aan de GGD. 2. Uniforme taken (afkomstig uit andere wetten) die door de gemeenten (in Gelderland-Zuid) vanwege beleidsmatige keuzes zijn opgedragen aan de GGD.
3. Facultatieve taken op grond van bepaalde wensen/behoeften van de gemeenten.
De begroting van de GGD is ook op deze manier opgebouwd.
Openbaar en gemeentelijk belang
De GGD Gelderland-Zuid draagt zorg voor het uitvoeren van alle wettelijke taken uit de Wet publieke gezondheid, Wmo en Jeugdwet. . Naast de wettelijke uniforme taken voert de GGD Gelderland-Zuid voor Nijmegen ook andere taken op het gebied van Maatschappelijke opvang, Wmo toezicht, Wet verplichte GGZ en extra taken voor de Jeugdgezondheidszorg uit.
Meerjaren strategie 2024-2027
In 2024 heeft het AB een geactualiseerde meerjaren strategie vastgesteld voor de periode 2024- 2027. Deze strategie omvat een Inspirerend Kader, de relevante beleidsmatige ontwikkelingen en de gezondheidssituatie in de regio. Deze meerjaren strategie geeft de inhoudelijke ontwikkelrichting van de GGD voor de komende jaren.
De operationalisering van de strategie zal worden bepaald door prioritering binnen de budgettaire mogelijkheden van de gemeenten. De strategische thema’s waar de GGD in de periode 2024 - 2027 op inzet zijn:
1. Informatie gestuurde aanpak als basis voor betrouwbare advisering.
2. Adviseren over preventie en vormgeven groepsgerichte preventie.
3. Versterken samenwerking zorg en veiligheid ten behoeve van betere inwonerondersteuning.
4. Gezondheidsbescherming en -bevordering in het sociale en fysieke domein.
Actualiteiten en risico's
Financiën
De GGD heeft in 2024 een negatief resultaat van 80.600 euro behaald. Dit resultaat is onttrokken uit de algemene reserve. De algemene reserve bedraagt daarom 1.669.000 euro per 31-12-2024. De streefwaarde voor de algemene reserve in 2025 bedraagt 1.483.000 euro. De algemene reserve is daarmee op peil. Als men verder kijkt naar de financiële kengetallen van de GGD, dan valt op dat de solvabiliteitsratio in 2025 6,1 is. Dat is, vergeleken met de eis van 20 die de gemeente Nijmegen aan andere organisaties stelt, aan de lage kant. De structurele exploitatieruimte van de GGD is in 2025 negatief, maar staat vanaf de begroting 2026 weer op 0.
Risicoprofiel
Het risicoprofiel van de GGD neemt toe als gevolg van (1) afbouw van Rijks- en gemeentelijke financiering op het gebied van publieke gezondheid en leefstijl, (2) de stijgende instroom van Bijzondere Zorg, (3) de krapte op de arbeidsmarkt, (4) een mogelijk eigen bedrijfsvoering organisatie voor de GGD, (5) de (onbekendheid met duur van de) publieke gezondheidszorg aan de Oekraïners en (6) veranderde wet- en regelgeving, waaronder op het gebied van informatieveiligheid, archief en privacy.
Arbeidsmarkt
Richting 2027 zet de GGD sterk in op het aantrekken, behouden en ontwikkelen van gekwalificeerd personeel. De krappe arbeidsmarkt vraagt om een gerichte arbeidsmarktbenadering, een scherpe positionering als aantrekkelijke werkgever, het benutten van de juiste kanalen en het tijdig inspelen op voorziene ontwikkelingen in ons personeelsbestand. We anticiperen op bovengenoemde krapte door aanscherping van ons verzuim- en vitaliteitsbeleid en het creëren van doorgroei- en doorstroommogelijkheden. Het doel is om hiermee een lager verzuim, minder verloop en een hogere medewerkerstevredenheid te bereiken.
Onderzoek splitsing bedrijfsvoering
Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) en GGD Gelderland-Zuid kennen sinds 1 juli 2013 een samenwerking op het gebied van ondersteunende diensten (bedrijfsvoering). De VRGZ treedt daarbij op als formeel werkgever voor het personeel. Verrekening van de kosten vindt plaats via verdeelsleutels per organisatieonderdeel en onder het fiscaal construct ‘kosten voor gemene rekening (KGR)’. Toepassing van de KGR houdt concreet in dat er voor de afgesproken verdeelsleutels geen btw-verrekening hoeft plaats te vinden. Momenteel loopt er een breder onderzoek naar de huidige dienstverlening en samenwerking tussen de VRGZ en GGD op het gebied van bedrijfsvoering. Doel van dit onderzoek is om te evalueren of de huidige samenwerkingsvorm nog aansluit bij de ambities en de bestuurlijke en maatschappelijke opgaven van beide organisaties. In dit kader zijn verschillende scenario’s verkend en met het bestuur van de GGD en de VRGZ besproken. Op basis van de bevindingen en de conclusies van het onderzoek heeft een volledig eigen bedrijfsvoering organisatie voor de VRGZ en de GGD afzonderlijk de bestuurlijke voorkeur. Definitieve besluitvorming staat gepland voor het Algemeen Bestuur van de GGD en de VRGZ in april 2026.
Veilig Thuis
Het is wenselijk dat de bijdrage voor Veilig Thuis (vanaf de begroting 2027) van ‘bijdrage deelnemende gemeenten’ naar ‘bijdrage deelnemende gemeenten op basis van facturen’ verhuist (technische verplaatsing). Dit past meer bij de vastgestelde werkwijze van begroten voor Veilig Thuis. In de zgn. formatiebegroting Veilig Thuis wordt nl. allereerst de connectie gelegd met de uitgevoerde diensten in de afgelopen 3 jaar binnen Veilig Thuis. Vervolgens worden deze verdeeld over de gemeenten op basis van inwoneraantal.
Voor Veilig Thuis (VT) geldt sinds 2023 een eigen begrotingssystematiek, waarbij de formatie wordt berekend op basis van het gemiddelde van de meldingen uit 3 voorafgaande jaren. Op basis van nieuwe systematiek beschikt VT over een eigen reserve om schommelingen van het aantal meldingen en in eventuele personele bezetting op te vangen. Er worden continue maatregelen genomen om de werkvoorraad beheersbaar te houden. Onder meer door aangescherpte afspraken met de buurtteams. Wij monitoren de ontwikkeling van de wachtlijst intensief.
Rijksvaccinatieprogramma (RVP)
Het Ministerie van VWS heeft bekend gemaakt dat vanaf 2027 geld beschikbaar komt voor een gratis vaccinatie tegen gordelroos voor bepaalde doelgroepen. Er is nog geen landelijk besluit genomen of de gordelroos-vaccinatie belegd wordt bij huisartsen of de GGD. Deze vaccinatie kan door de GGD makkelijk worden opgenomen in de gebundelde vaccinatieactiviteiten (zie onder). Vanaf 2025 tot 2030 worden forse wijzigingen m.b.t. de vaccinatiemomenten in het RVP geïmplementeerd, zodat kinderen nog beter beschermd zijn. De kosten voor deze operatie stijgen in deze periode en de meerkosten zijn voor de hele periode in één keer in 2025 aan de algemene uitkering van het gemeentefonds toegevoegd.
Toezicht kinderopvang
Vanaf 1 juli 2026 worden extra eisen gesteld aan de kwaliteit van de gastouderopvang. De wetswijziging leidt tot meerkosten voor toezicht en handhaving op de gastouderopvang. In de Voorjaarsnota 2024 en in de septembercirculaire 2025 zijn extra middelen opgenomen voor het toezicht op de gastouderopvang. Deze middelen worden nu toegevoegd aan de algemene uitkering van het gemeentefonds en kunnen worden aangewend voor structurele uitbreiding van de duur van een inspectie bij een voorziening voor gastouderopvang en bij een gastouderbureau.