Weerstandsvermogen & risicobeheersing

Risico's

Grondexploitatierisico's

Ook bij de grondexploitaties zorgen de oorlog in Oekraïne, krapte op de arbeidsmarkt, stijgende prijzen en rente voor onzekerheid. Hoe de economie en vastgoedmarkt zich de komende periode gaan ontwikkelen, blijft grillig. De parameters waarmee we de planexploitaties doorrekenen, zijn opgesteld met de kennis van vandaag en zijn een zo goed mogelijke inschatting. Deze parameters zijn gebruikt bij het opstellen van het MPG 2026 en inmiddels is de impact van de bijstelling van de parameters verwerkt in de Stadsrekening 2025. Op het moment van schrijven zien we snel stijgende energieprijzen door de situatie in het Midden-Oosten. Dit kan invloed hebben op gebiedsontwikkelingen door hogere kosten voor bouwmaterialen, transport en productieprocessen. Deze ontwikkeling komt na afronding van de Stadsrekening 2025 en maakt daardoor geen onderdeel uit van het risicoprofiel.

Waalsprong
Op de grondexploitatie Waalsprong is voor het MPG 2026 een Monte Carlo-analyse uitgevoerd. Het resultaat van de Monte Carlo-analyse geeft weer wat de mogelijke financiële resultaten zijn van de grondexploitatie en geeft daarmee inzicht in het risicoprofiel van deze grondexploitatie. Het risicobeleid van gemeente Nijmegen bepaalt dat het totale risico op basis van een betrouwbaarheidsinterval van 80% financieel moet worden afgedekt. Het af te dekken risicoprofiel bedraagt daarmee 16,2 miljoen euro op eindwaarde. In de begroting 2026-2029 werd rekening gehouden met een risicoprofiel van 21,9 miljoen euro op eindwaarde. Dit betekent een verbetering van het risicoprofiel.

Winkelsteeg Kanaalzone
De risico’s die samenhangen met de grondexploitatie Winkelsteeg zijn, middels een Monte Carlo risico analyse, geactualiseerd. Het risicoprofiel voor de grondexploitatie Winkelsteeg bedraagt 45,7 miljoen euro. In de begroting 2026-2029 werd rekening gehouden met een risicoprofiel van 50,9 miljoen euro op eindwaarde. Dit betekent een verlaging van het risicoprofiel.

Stationsdistrict
Voor de risicoanalyse is, net als bij de grondexploitaties Waalsprong en Winkelsteeg Kanaalzone een Monte Carlo risico analyse opgesteld.
Het risicoprofiel voor de grondexploitatie  bedraagt 15,9 miljoen euro op eindwaarde. In de begroting 2026-2029 werd rekening gehouden met een risicoprofiel van 18,8 miljoen euro op eindwaarde. Dit betekent een verbetering van het risicoprofiel.

Het totale risicoprofiel van het taakveld grondexploitaties is daarmee gedaald ten opzichte van de Stadsbegroting 2026-2029, van 101,6 miljoen naar 84,9 miljoen euro.

Ten opzichte van de Stadsbegroting 2026-2029 zijn de risico’s Stationsdistrict Winkelsteeg en Waalsprong  afgenomen.
Dit komt voornamelijk doordat de verwachtingen ten aanzien van de grondopbrengsten zijn verbeterd en doordat we door de voortgang in de projecten meer grip / zekerheid hebben over de civieltechnische kosten. Ook is een aantal risico’s nu verwerkt in de grondexploitaties zelf, waarmee het risicoprofiel afneemt.

Mutaties vinden hun oorzaak in civieltechnische kosten en vertragingsrisico’s en de huidige onzekere markt en de opbrengst verwachtingen.
Onderstaand leest u een overzicht van de risico's in de tijd. We merken nog op dat we bij het uitzetten in de tijd, overeenkomstig de afspraken bij de kadernota 2016, de dempingsfactor van 10% achterwege laten.
Hieronder geven we de risico's voor de jaren 2026 tot en met 2029 in afzonderlijke kolommen weer. De risico's van 2030 tot einde looptijd staan in de laatste kolom. Voor Waalsprong geldt als laatste jaar 2033 en voor Waalfront is het laatste risicobedrag in 2029. Het Stationsdistrict loopt tot 2032. Voor de planexploitatie Winkelsteeg/Kanaalzone is de inschatting dat deze tot 2042 loopt.

Overzicht van de risico’s op de investeringen

Wij hebben de risico-inventarisatie in ons risicomanagementsysteem geactualiseerd. Deze inventarisatie heeft
 74 geïdentificeerde risico's opgeleverd die voldoen aan de afgesproken criteria:

• risico’s met grote financiële gevolgen
• waarvoor de oorzaken niet door de gemeente kunnen worden beïnvloed of waarvoor de gemeente nog niet in staat is geweest om passende beheersingsmaatregelen te treffen om de kans of het gevolg van het risico terug te dringen.

Risico’s die al zijn afgedekt door maatregelen laten we buiten beschouwing. Het deel van financiële risico’s dat is afgedekt door verzekeringen laten we ook buiten beschouwing.
Hieronder staat de top 10 met de belangrijkste risico’s, met in de eerste kolom een korte omschrijving van het risico en daarnaast het maximale bedrag dat het risico als nadeel in de begroting tot gevolg kan hebben en een inschatting van de kans dat het risico optreedt.

Onder ‘kans’ schatten we hoe groot de kans is dat het risico zich voordoet. De cijfers in deze twee kolommen kunnen niet zomaar vermenigvuldigd worden. Op basis van de geschatte kans en het financiële risico na toepassen van beheersmaatregelen, voert het risicomanagementsysteem Naris een statistische analyse uit. Op grond daarvan kunnen wij met een redelijke mate van zekerheid beoordelen of ons weerstandsvermogen toereikend is om deze risico’s op te kunnen vangen.

Als een risico zich daadwerkelijk voordoet, zullen we eerst de directe effecten in de lopende begroting proberen op te vangen, voordat we een beroep doen op de saldireserve. Bij een zekerheidspercentage van 80% komt uit de Monte Carlo-simulaties, uitgevoerd in het risicomanagementsysteem een risicoprofiel van 18,0 miljoen euro.  Hierbij houden we rekening met beheersmaatregelen. Dat is hoger dan aan de inschatting bij de stadsbegroting 2026-2029